กำหนดการงานศพ ต้องมีอะไรบ้าง? ตามหลักของแต่ละศาสนา (พร้อมตัวอย่าง)
กรกฎาคม 7, 2025
เขียนโดย
Soulman
กำหนดการงานศพไม่ใช่แค่ขั้นตอนหรือกำหนดเวลา แต่คือบทสุดท้ายของชีวิตคนๆหนึ่งที่เต็มไปด้วยความรัก ความเคารพ และการอำลาครั้งสุดท้ายที่เราจะมอบให้คนสำคัญที่สุดในชีวิต เพราะเช่นนี้ที่ SHARESOULS สุสานออนไลน์ เชื่อว่าทุกการจากลา ควรถูกออกแบบอย่างใส่ใจและสง่างาม เพื่อให้ครอบครัวและคนที่รักได้ร่วมกันบอกลาอย่างสงบ เต็มไปด้วยความหมาย และรู้สึกว่าทุกช่วงเวลาที่เกิดขึ้นยังคงคุณค่าอยู่เสมอ
บทความนี้จึงรวบรวมภาพรวม กำหนดการงานศพตามศาสนาต่างๆ ให้คุณได้เข้าใจอย่างละเอียด ไม่ว่าจะเป็นพุทธ คริสต์ หรืออิสลาม เพื่อให้ทุกขั้นตอนเป็นไปอย่างราบรื่น ถูกต้อง และเป็นการให้เกียรติครั้งสุดท้ายอย่างแท้จริงกันครับ
กำหนดการงานศพคืออะไร?
กำหนดการงานศพ คือการวางแผนและเรียงลำดับพิธีกรรมต่าง ๆ ตั้งแต่ต้นจนจบ เพื่อแสดงความเคารพและไว้อาลัยต่อผู้ล่วงลับอย่างเหมาะสม เป็นการจัดงานที่ให้เกียรติผู้เสียชีวิตและช่วยให้ครอบครัวได้อำลาครั้งสุดท้ายอย่างสงบ โดยทั่วไปแล้ว งานศพจะประกอบไปด้วยการจัดการศพ การทำบุญ การสวดหรือภาวนา และพิธีกรรมส่งวิญญาณตามความเชื่อของแต่ละศาสนา
ความสำคัญของกำหนดการงานศพ
กำหนดการงานศพไม่ได้เป็นเพียงแค่ตารางหรือขั้นตอนพิธี แต่เป็นเหมือนการสื่อสารครั้งสุดท้ายระหว่างผู้ล่วงลับกับครอบครัว ญาติ และคนรู้จัก การประกาศกำหนดการงานศพจะช่วยแจ้งข่าวให้ผู้ที่เคยรู้จักหรือเคยมีความสัมพันธ์กับผู้ตายได้ทราบ เพื่อจะได้มารวมตัวกัน ร่วมไว้อาลัย และกล่าวคำอำลาอย่างเหมาะสม นอกจากนี้ การรวมตัวของครอบครัวและเพื่อนฝูงยังช่วยให้ผู้ที่สูญเสียได้มีโอกาสทำใจและเยียวยาความเศร้าในช่วงเวลาสำคัญนี้
อีกทั้งกำหนดการงานศพยังเป็นแนวทางจัดงานให้เป็นไปอย่างราบรื่น ลดความสับสน และทำให้ทุกฝ่ายสามารถเตรียมตัวได้อย่างพร้อมเพรียง แม้ในประเทศไทยจะคุ้นชินกับพิธีตามพุทธศาสนาเช่นการสวดพระอภิธรรมและการฌาปนกิจแต่ศาสนาอื่นๆก็มีแนวทางและลำดับขั้นตอนที่ชัดเจนเช่นกันเช่นศาสนาคริสต์จะมีพิธีมิสซาหรือการสวดภาวนาในโบสถ์ก่อนฝังหรือเผาศพส่วนศาสนาอิสลามจะเน้นความเรียบง่ายจัดงานและฝังศพภายใน 24 ชั่วโมงหลังเสียชีวิต
ดังนั้น การเข้าใจภาพรวมกำหนดการงานศพจึงช่วยให้ครอบครัวเตรียมตัวได้ถูกต้องตามหลักศาสนา และทำให้การอำลาครั้งสุดท้ายเป็นไปอย่างถูกต้องนั่นเอง
กำหนดการงานศพศาสนาพุทธ
สำหรับคนไทยส่วนใหญ่ การจัดงานศพตามศาสนาพุทธถือเป็นธรรมเนียมสำคัญที่สืบทอดกันมายาวนาน จุดประสงค์หลักคือการอุทิศส่วนกุศลให้ผู้ล่วงลับ ช่วยให้ครอบครัวได้ทำใจยอมรับการจากลา และเป็นการแสดงความกตัญญูครั้งสุดท้าย โดยขั้นตอนจะเริ่มตั้งแต่การอาบน้ำศพ การรดน้ำศพ การสวดพระอภิธรรม ไปจนถึงพิธีฌาปนกิจหรือเผาศพ หลังจากนั้นยังมีการเก็บอัฐิ ทำบุญอัฐิ และทำบุญครบรอบตามธรรมเนียม เช่น ทำบุญ 7 วัน, 50 วัน, 100 วัน หรือครบปี ขึ้นอยู่กับความศรัทธาและความพร้อมของครอบครัว
| เวลา | กิจกรรม | รายละเอียด |
| 13.00 น. | เคลื่อนศพไปศาลา | นำศพมาตั้งที่ศาลาวัด จัดดอกไม้ ตกแต่งสถานที่ |
| 14.00 น. | พิธีรดน้ำศพ | เชิญญาติผู้ใหญ่และแขกผู้มีเกียรติรดน้ำศพ |
| 15.00 น. | พิธีมอบผ้าบังสุกุล | ทำบุญอุทิศส่วนกุศล |
| 17.00 น. | ถวายภัตตาหารเย็นพระ | หากมีการถวายอาหารเย็นแด่พระสงฆ์ |
| 19.00 น. | สวดพระอภิธรรม | เริ่มพิธีสวดพระอภิธรรมเย็น |
| 20.30 น. | เสร็จพิธีประจำวัน | พิธีจบประจำวัน แขกกลับบ้าน |
สำหรับวันถัดมา (ถ้ามีการสวดหลายคืน) จะเน้นการถวายภัตตาหารเช้า/เพล การสวดพระอภิธรรมช่วงเย็น และการเตรียมงานสำหรับวันฌาปนกิจ ในวันสุดท้ายก่อนเผา จะมีการสวดพระอภิธรรมครั้งสุดท้าย และเตรียมอุปกรณ์สำหรับพิธีเผาศพ
กำหนดการงานศพศาสนาคริสต์
สำหรับศาสนาคริสต์ งานศพถือเป็นโอกาสสำคัญในการแสดงความอาลัยต่อผู้ล่วงลับ และเน้นการส่งวิญญาณกลับสู่พระเจ้า โดยพิธีจะให้ความสำคัญกับการสวดภาวนา การร้องเพลงสรรเสริญ และการขอพรเพื่อให้ผู้ล่วงลับได้รับชีวิตนิรันดร์ งานศพของคริสต์มักจัดขึ้นภายใน 3–7 วันหลังจากเสียชีวิต แต่บางกรณีอาจเร็วกว่านั้นเพื่อความสะดวกของครอบครัว
พิธีศพจะแบ่งเป็น 3 ส่วนหลัก ได้แก่ พิธีไว้อาลัย (Vigil หรือ Wake), พิธีมิสซาหรือพิธีสวดในโบสถ์ (Funeral Mass หรือ Funeral Service), และพิธีฝังหรือพิธีวางอัฐิ (Committal Service) สำหรับคาทอลิก พิธีมิสซาจะเป็นศูนย์กลางของงาน ส่วนคริสตจักรนิกายอื่นอาจปรับรูปแบบตามความเชื่อและธรรมเนียมของแต่ละชุมชน
| เวลา | กิจกรรม | รายละเอียด |
| 17.00 น. | พิธีไว้อาลัย (Vigil) | ครอบครัว เพื่อน ญาติ มารวมตัวกัน แบ่งปันความทรงจำ และสวดภาวนา |
| 19.00 น. | พิธีมิสซา/สวดในโบสถ์ | สวดบทภาวนา ร้องเพลงสรรเสริญ พระสงฆ์เทศนา มอบกำลังใจให้ครอบครัว |
| 20.30 น. | ปิดพิธีวันแรก | แขกผู้ร่วมงานกล่าวอำลา กลับบ้าน |
| วันถัดไป | พิธีฝัง/พิธีวางอัฐิ | ทำพิธีที่สุสานหรือเมรุ อาจมีการกล่าวไว้อาลัยสั้น ๆ ก่อนฝังหรือเก็บอัฐิ |
แม้ในงานศพคริสต์จะไม่เน้นการทำบุญหรือถวายภัตตาหารเหมือนพุทธ แต่จะเน้นการอธิษฐานและการให้กำลังใจแก่ครอบครัวผู้เสียชีวิตเป็นหลัก ในบางกรณีอาจมีการกล่าวคำไว้อาลัย (Eulogy) โดยสมาชิกในครอบครัวหรือเพื่อนสนิท
อย่างไรก็ดี กำหนดการและรายละเอียดอาจแตกต่างตามนิกาย เช่น คาทอลิกจะเน้นพิธีกรรมแบบเป็นทางการและศักดิ์สิทธิ์มาก ส่วนโปรเตสแตนท์หรืออีเวนเจลิคัลอาจปรับให้เรียบง่ายและใกล้ชิดมากขึ้น แต่ทุกพิธีล้วนตั้งใจให้เป็นการจากลาที่อบอุ่นและเต็มไปด้วยความหวังในชีวิตหลังความตาย
กำหนดการงานศพศาสนาอิสลาม
งานศพของศาสนาอิสลามถือเป็นหนึ่งในพิธีที่ต้องทำอย่างรวดเร็วและเรียบง่ายที่สุด เพราะมีความเชื่อว่าร่างกายผู้เสียชีวิตควรกลับคืนสู่ธรรมชาติโดยเร็วที่สุด โดยส่วนใหญ่จะฝังศพภายใน 24 ชั่วโมงหลังจากเสียชีวิต เพื่อให้วิญญาณได้รับความสงบตามหลักคำสอนของศาสนา
หลังจากการเสียชีวิต จะเริ่มจากการยืนยันการเสียชีวิต จากนั้นครอบครัวหรือคนใกล้ชิดจะช่วยกันจัดการอาบน้ำศพ (ฆุศล), ห่อศพด้วยผ้าขาว (คะฟัน) และจัดพิธีละหมาดญะนาซะห์ (การละหมาดศพ) ซึ่งจะจัดขึ้นที่มัสยิดหรือบริเวณบ้าน เมื่อเสร็จสิ้นจะนำไปฝังในสุสานทันที โดยไม่มีการจัดงานยืดเยื้อหรือพิธีอื่น ๆ เพิ่มเติม
| เวลา | กิจกรรม | รายละเอียด |
| ภายใน 2 ชม. หลังเสียชีวิต | ยืนยันการเสียชีวิต | ปิดตา ปิดปากและขาของผู้เสียชีวิต ผูกไว้ให้เรียบร้อย |
| ต่อเนื่องทันที | การอาบน้ำศพ (ฆุศล) | ผู้ที่ใกล้ชิด (เพศเดียวกัน) อาบน้ำศพ ทำความสะอาดอย่างละเอียด |
| หลังอาบน้ำเสร็จ | การห่อศพ (คะฟัน) | ห่อด้วยผ้าขาว 3 ผืนสำหรับผู้ชาย หรือ 5 ผืนสำหรับผู้หญิง |
| ต่อเนื่องทันที | ละหมาดญะนาซะห์ | การละหมาดศพ ขอพรให้ผู้เสียชีวิต ณ มัสยิดหรือบริเวณบ้าน |
| ช่วงบ่าย (หรือเร็วที่สุด) | การฝังศพ | ฝังในสุสานโดยเร็วที่สุด เชื่อว่าผู้ตายจะย่อยสลายและกลับคืนสู่ดิน |
พิธีศพของอิสลามไม่อนุญาตให้เผาศพ และไม่มีการจัดดอกไม้ พวงหรีด หรือการสวดไว้อาลัยแบบศาสนาอื่น การจัดงานจะเน้นความสงบ ความเรียบง่าย และการสวดภาวนาเพื่อผู้ล่วงลับ
ตัวอย่างกำหนดการงานฌาปนกิจและสวดอภิธรรม
เพื่อช่วยให้ทุกครอบครัวสามารถเตรียมงานศพได้อย่างเป็นระบบและถูกต้อง เราได้จัดทำ ไฟล์ฟอร์มและการ์ดตัวอย่างกำหนดการงานสวดอภิธรรมและกำหนดการวันฌาปนกิจ ในรูปแบบ Word และ PDF แจกฟรี ให้ดาวน์โหลดและนำไปปรับใช้ได้ทันที เพื่อเป็นแนวทางและลดความกังวลในช่วงเวลาสำคัญนี้
Ads Section
